-

Khi doanh nghiệp ESOP cổ phiếu thì có lợi hay có hại cho nhà đầu tư ?

  Greenstar       Thứ Sáu, 9 tháng 7, 2021
lượt xem


I. ESOP  Cổ phiếu là gì?

ESOP  Cổ phiếu là gì?

ESOP (Employee Stock Ownership Plan) là kế hoạch phát hành cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho nhân viên trong công ty. Cổ phiếu ESOP thường được phát hành với giá ưu đãi kèm một số điều kiện đặc biệt. Như nhân viên có thành tích suất sắc, hiệu quả làm việc cao, có đóng góp lớn cho công ty...vv

Khi doanh nghiệp ESOP cổ phiếu thì có lợi hay có hại cho nhà đầu tư ?

Ví dụ:

Năm 2018, CTCP Thế giới di động (MWG) có kế hoạch phát hành 10 triệu cổ phiếu ESOP, tương ứng 3% khối lượng cổ phiếu đang lưu hành. Mức giá chào bán rất ưu đãi, chỉ 10.000 đồng/cp. Trong khi, giá cổ phiếu trên thị trường thời điểm đó là 87.000 đồng/cp.

Điều này có nghĩa gì ? 😅

Những nhân viên đủ điều kiện tham gia chương trình ESOP, có thể mua cổ phiếu MWG với giá rẻ hơn 8 lần so với giá thị trường. Như vậy phải chăng doanh nghiệp đang chịu thiệt? Hãy cùng tìm hiểu kỹ hơn nhé !

II. Tại sao doanh nghiệp lại phát hành cổ phiếu ESOP?

Có vẻ như MWG đang chịu thiệt, vì phát hành cổ phiếu ESOP với giá thấp hơn nhiều lần so với giá thị trường. Không hẳn là như vậy Phát hành cổ phiếu ESOP lại trở thành công cụ hữu ích giúp doanh nghiệp đạt được 2 mục đích sau đây:

💪 Khen thưởng khích lệ nhân viên

Tại sao doanh nghiệp lại phát hành cổ phiếu ESOP?

💚💚💚 Xem thêm hướng dẫn cách xem chỉ số P/E của VNINDEX

Câu chuyện lương thưởng luôn là vấn đề được nhân viên quan tâm ở mỗi doanh nghiệp

Các cụ ta có câu:

Một nén tiền công không bằng một đồng tiền thưởng

Thông thường, các doanh nghiệp đều sử dụng tiền mặt để khen thưởng người lao động, như tiền thưởng vượt doanh số, tiền thưởng cho nhân viên suất sắc...vvv Tuy nhiên với công ty cổ phần, đặc biệt là các công ty đại chúng, nhà quản lý có thêm lựa chọn khác là phát hành cổ phiếu ESOP.

Cổ phiếu ESOP được phát hành để thưởng hoặc bán với giá ưu đãi cho nhân viên chủ chốt, có thành tích xuất sắc theo tiêu chí lựa chọn của công ty.

  • Nếu so với thưởng bằng tiền mặt, các khoản thưởng bằng cổ phiếu thường “hậu hĩnh” hơn, nếu cổ phiếu các doanh nghiệp này tăng trưởng ổn định.
  • Hơn thế nữa, nhận thưởng bằng cổ phiếu còn giúp giảm đáng kể thuế thu nhập cá nhân phải nộp.

Như vậy hình thức này như một cách để “tri ân” với những đóng góp của nhân viên, vào kết quả hoạt động chung của doanh nghiệp.

Qua đó, tạo động lực cho người lao động, nhân viên, nâng cao vai trò, trách nhiệm và quyền lợi của cán bộ, nhân viên công ty.

💪 Giảm chi phí, tăng vốn chủ sở hữu

Về phía doanh nghiệp lợi thế nổi bật của ESOP là các doanh nghiệp không phải ghi nhận một khoản chi phí lương thưởng so với thưởng bằng tiền mặt.

Bên cạnh đó doanh nghiệp cũng không phải chi trả bằng tiền mặt, mà sử dụng nguồn lợi nhuận giữ lại để phát hành cổ phiếu (Lợi nhuận chưa phân phối). Do đó, vốn chủ sở hữu tăng thêm và lợi nhuận được giữ lại để tái đầu tư.

💥 Rủi ro đầu tư khi doanh nghiệp phát hành ESOP nhiều

Rủi ro đầu tư khi doanh nghiệp phát hành ESOP nhiều

💚💚💚 Xem thêm thời gian giao dịch của sàn chứng khoán

ESOP được sử dụng từ khá lâu bởi các doanh nghiệp nước ngoài. Nó đã phát huy hiệu quả, đặc biệt với các công ty công nghệ.

Tuy nhiên, ở Việt Nam nhiều doanh nghiệp thường xuyên sử dụng phương thức này đang gây ra những nghi ngại cho cổ đông. Dưới đây là 2 rủi ro trọng yếu bạn cần biết khi đầu tư vào các doanh nghiệp kiểu này.

1. Rủi ro pha loãng cổ phiếu:  Pha loãng cổ phiếu xảy ra khi khối lượng cổ phiếu lưu hành tăng lên dẫn đến làm giảm thu nhập trên mỗi cổ phiếu. Mặc dù mục đích phát hành ESOP nhằm khích lệ và giữ chân nhân tài. Từ đó, tạo ra nhiều lợi nhuận trong tương lai cho doanh nghiệp. Nhưng nếu doanh nghiệp tăng trưởng chậm hơn tốc độ pha loãng thì bạn và các cổ đông khác sẽ chịu thiệt hại nhiều nhất.

Ví dụ:

Bạn đang có 1.000 cổ phiếu MWG giá 60.000 đồng/cp tương đương 60 triệu đồng. Trong khi đó, giá MWG trên thị trường là 90.000 đồng/cp, tức bạn đang lãi 30 triệu đồng (+50%).

Nhưng MWG có kế hoạch phát hành 10 triệu cổ phiếu ESOP (3% khối lượng lưu hành), với giá 10.000 đồng/cp.

Khi đó, giá MWG không bị điều chỉnh giảm nhưng EPS sẽ bị suy giảm 3%, do khối lượng cổ phiếu lưu hành tăng lên nhưng lợi nhuận không đổi.

Để hạn chế rủi ro này bạn cần đánh giá kỹ kế hoạch phát hành ESOP, tiêu chuẩn lựa chọn người lao động. Cũng như, kế hoạch tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận có đủ thuyết phục làm tiêu chuẩn phát hành hay không?

2. Rủi ro quản trị: Thực tế là phát hành cổ phiếu ESOP là lấy tiền của cổ đông chia lại cho lãnh đạo và người lao động. Vì thế, ban lãnh đạo công ty có thể bằng mọi cách tạo lợi nhuận trong ngắn hạn để đạt tiêu chuẩn phát hành ESOP.

Chỉ với một vài thủ thuật đơn giản như cắt giảm chi phí nghiên cứu, phát triển; chi phí quảng cáo, xây dựng thương hiệu. Điều này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến tăng trưởng trong dài hạn của doanh nghiệp.

Như vậy việc phát hành cổ phiếu ESOP luôn có hai mặt. Nó chỉ thực sự có hiệu quả khi được thiết kế phù hợp. Tiêu chuẩn phát hành ESOP phải gắn với hiệu quả hoạt động, tài chính trong cả ngắn và dài hạn. Điều đó mới đảm bảo sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. 


Nguyễn Chí Phương

logoblog

Bài viết liên quan

Nhận xét bài viết

Hãy để lại comment của bạn về bất cứ vấn đề gì liên quan đến bài viết này ! Chúng ta sẽ cùng nhau trao đổi nhằm hoàn thiện thêm kiến thức của mình .

Lưu ý không spam link dưới mọi hình thức..

Bạn có thể dùng 3 chế độ sau để tham gia bình luận:

1. Tài khoảm gmail
2. Ẩn danh
3. Tự thiết lập riêng (Tên, URL)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét